• Burçak TEMEL

Çocuklarda Sosyal Beceri Gelişimi Neden Bu Kadar Önemli!!

En son güncellendiği tarih: Şub 5


İnsanlar, doğduklarında toplumun kurallarını bilmezler. Dünyayı başkalarıyla paylaşmayı, duygularını açığa vurmayı sonradan öğrenirler. Oysa, yaşamak için, bu davranışların öğrenilmesi gerekir. Bunların elde edilmesi sürecine sosyalleşme denir (Binbaşıoğlu, 1978). Okula düşük sosyal yeterlilikle giren çocuklarda sıklıkla, akranlar tarafından reddedilme, davranış problemleri ve düşük akademik başarı gibi problemlerle karşılaşılmaktadır (Alexander, Entwisle and Dauber, 1993; Cooper and Farran, 1988; McClelland, Morrison and Holmes, 2000, akt: McClelland, Morrison, 2002.).


Bu bilgiler, çocuğun erken dönemde sosyal becerileri sağlıklı biçimde kazanmasının önemli olduğunu göstermektedir. Sosyal becerilerin gelişiminde temelleri atacak kurumlar ise önce aile ve daha sonra okul öncesi eğitim kurumlarıdır. Bu becerileri ilk olarak anneyle iletişiminden, aileyle etkileşimlerinden, daha sonra arkadaş çevresinden ve daha geniş bir çevreden etkilenerek geliştirir.


Çocuklarda güçlü sosyal becerilerin sinyallerinden bazıları şunlardır:

  • Uygun şekilde göz kontağı kurmak

  • Karşısındaki kişinin sözünü kesmeden, konuşmayı karşılıklı sürdürebilmek

  • Vücut dilini uygun kullanmak, karşısındaki kişiye mesafesini uygun ayarlayabilmek

  • Uygun şekilde bir konuşma başlatıp bitirebilmek

  • İlgisiz yorumlara girmeden konuşmanın konusuna bağlı kalabilmek, uygun sorular sormak

  • Karşısındakinin söyleyeceklerine ilgi göstermek

  • Yalnızca kendi istediği konularda konuşmak yerine karşısındakinin durumunu da önemsemek

  • Bir şeyi anlamadığında netleştirmek için sormak

  • Şakaları, kinayeleri, deyimleri, mecazları anlamak

  • Çevresindeki kişilerin farkında olmak, ses tonlarından ya da yüzlerinden nasıl hissettiklerine dair ipuçlarını yakalamak

  • Az tanıdığı insanlara ne kadar kişisel, özel bilgi vereceğini ayarlayabilmek

  • Öfkeye, başarısızlığa, hayal kırıklığına uygun tepki verebilmek

  • İletişim kurulan duruma göre konuşma şeklini ayarlamak

  • Empati kurabilmek, bir durumun bir başkası açısından nasıl olabileceğini hayal edebilmek

  • Davranışların olası sonuçlarını hesaplayabilmek

  • İlişkilerdeki zorlukları, çatışmaları sağlıklı bir şekilde çözebilmek

  • Başkalarına sevecen ve anlayışlı yaklaşabilmek

Çocuklar henüz bu becerileri öğrenme aşamasındadır, o yüzden bunların hepsini yapabilmelerini bekleyemeyiz. Becerilerimiz yetişkinlikte bile yavaş yavaş gelişmeye devam eder, fakat çocukluk döneminde sosyal gelişimin temelleri atılır.


Benjamin Bloom tarafından yapılan araştırmaya göre 17 yaşına kadar olan zihinsel gelişmenin;

%50’si 4 yaşına, %30’u 4 yaşından 8 yaşına, %20’si ise 17 yaşına kadar oluşmaktadır. Ayrıca, çocukların 18 yaşına kadar gösterdikleri okul başarısının % 33’ü 0–6 yaş arasındaki başarı ile açıklanabilmektedir. Araştırmalar, çocukların sosyal becerilerde ne kadar güçlü olduğuna bakarak, onların ileride sosyal ve duygusal olarak, akademik hayatta ve iş hayatında ne kadar iyi durumda olacaklarını tahmin edebileceğimizi söylüyor. Amerika’da bir üniversite tarafından yapılan, çocukları kreş çağından 25 yaşına gelene kadar takip eden bir araştırma (Jones, 2015), sosyal becerileri güçlü olan çocukların; Akademik hayatta daha başarılı olduklarını, bir üniversite bitirme ihtimallerinin daha çok olduğunu, İş hayatlarında daha başarılı olduklarını, iş bulma oranlarının daha fazla olduğunu, Yaşam tarzında daha sağlıklı seçimler yaptıklarını, kendilerine zarar verecek ya da başlarını derde sokacak davranışlardan daha uzak durduklarını, ortaya çıkararak, bu çocukların ilerideki hayatlarında aldıkları olumlu sonuçları göstermiş. Sosyal beceriler, iletişim kurduğumuz kişiden alacağımız tepkiyi belirlediği için, yaşamımızın birçok alanında belirleyici bir rol oynar; kariyerimizde, özel ilişkilerimizde, ruh sağlığımızda ve daha bir çok alanda. Bu yüzden sosyal beceriler, bir çocuğun gelişimde en çok önemsenmesi gereken konulardan biri. Unutmamak gereken nokta, bir çocuğun sosyal yönden güçlü olmasının doğuştan gelen bir özellik olmadığı, bu becerilerin çeşitli şekillerde öğrenilmesi ve ilişkiler içinde pratik edilmesi gerektiği. Bu becerilerin önemini fark etmeniz ve gözlemlerde bulunmanız geleceğe yönelik olumlu adımların başlangıcı olacaktır.

Burçak Temel


KAYNAKÇA: Damon E. Jones, Mark Greenberg, and Max Crowley. Early Social-Emotional Functioning and Public Health: The Relationship Between Kindergarten Social Competence and Future Wellness. American Journal of Public Health: November 2015, Vol. 105, №11, pp. 2283–2290. doi: 10.2105/AJPH.2015.302630

Deniz Ekinci Vural,Okul Öncesi Eğitim Programındaki Duyuşsal ve Sosyal Becerilere Yönelik Hedeflere Uygun Olarak Hazırlanan Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitimi Programının Çocuklarda Sosyal Becerilerin Gelişimine Etkisi, 2016, Dokuz Eylül Üniversitesi

B. Bloom, Max D. Engelhart, Taxonomy of Educational Objective The Classification of Educational Goals, 1956

Megan M. McClelland, Frederick J. Morrison, The emergence of learning-related social skills in preschool children, Early Childhood Research Quarterly 18 (2003) 206–224, 3 December 2002


ogretmenkulubu

  • Eğitim

  • Taxonomy

  • çocuk gelişimi

  • ebeveynlik

  • aile

  • Sosyal beceriler

  • Bloom Taksonomisi

  • Çocuk



28 görüntüleme1 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör